NNHỮNG QUY ĐỊNH CƠ BẢN CỦA ĐẶC XÁ

Đặc xá là sự khoan hồng đặc biệt của Nhà nước do Chủ tịch nước quyết định tha tù trước thời hạn cho người vị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt. Vậy pháp luât quy định như thế nào về Đặc xá? Mời Quý độc giả hãy cùng Luật Duật Vân tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây.

Các khái niệm liên quan đến đặc xá

Quyết định về đặc xá

Khoản 2 Điều 3 Luật Đặc xá năm 2018 quy định Quyết định về đặc xá như sau: Quyết định về đặc xá là văn bản do Chủ tich nước ban hành quy định thời điểm đặc xá, đối tượng, điều kiện của người được đề nghị đặc xá nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện đặc xá.

Như vậy, tại Quyết định về đặc xá sẽ quy định chung về thời điểm, đối tượng, điều kiện của người được đề nghị đặc xá.

Quyết định đặc xá

Khoản 3 Điều 3 Luật Đặc xá năm 2018 quy định về Quyết định đặc xá như sau: Quyết định đặc xá là văn bản của Chủ tịch nước quyết định tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân.

Như vậy, Quyết định đặc xá là quyết định được ban hành riêng biệt cho người bị kết án tù có thời hạn, tù chung thân. 

Thời điểm đặc xá

Điều 5 Luật Đặc xá năm 2018 quy định về thời điểm Đặc xá như sau:

  • Chủ tịch nước xem xét, quyết định về đặc xá nhân sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước;
  • Chủ tịch nước xem xét, quyết định đặc xá trong trường hợp đặc biệt để đáp ứng yêu cầu đối nội, đối ngoại của Nhà nước.

Tại Điều Nghị định 145/2013/NĐ-CP ngày 29/10/2013 quy định về tổ chức ngày kỷ niệm; nghi thức trao tặng, đón nhận hình thức khen thưởng, danh hiệu thi đua; nghi lễ đối ngoại và đón, tiếp khách nước ngoài quy định các ngày lễ lớn bao gồm:

  • Ngày Tết nguyên đán (01 tháng Giêng Âm lịch);
  • Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03-02-1930);
  • Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10-3 Âm lịch);
  • Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4-1975);
  • Ngày chiến thắng Điện Biên Phủ (07-5-1975);
  • Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890);
  • Ngày Cách mạng Tháng Tám (19-8-1945) và Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02-9-1945).

Nguyên tắc đặc xá

Điều 4 Luật Đặc xá năm 2018 quy định về nguyên tắc thực hiện Đặc xá như sau:

  • Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật; bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân;
  • Bảo đảm dân chủ, công bằng, khách quan, công khai, minh bạch;
  • Bảo đảm yêu về đối nội, đối ngoại, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Điều kiện của người được đề nghị đặc xá

Người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người bị kết án phạt tù chung thân nhưng đã được giảm xuống tù có thời hạn được đề nghị đặc xá phải có đủ các điều kiện sau đây:

  • Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự;
  • Đã chấp hành án phạt tù được một thời gian do Chủ tịch nước quyết định nhưng ít nhất là một phần ba thời gian đối với trường hợp bị phạt tù có thời hạn, nếu trước đó được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù thì thời gian được chấp không được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù; đã chấp hành án phạt tù ít nhất 14 năm đối với tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, nếu sau khi đã được giảm xuống tù có thời hạn mà tiếp tục được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù thì thời hạn được giảm sau đó không được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù. Đối với một số tội danh được pháp luật quy định phải đảm bảo thời hạn chấp hành án phạt tù nhất định theo quy định pháp luật. Ví dụ: Người bị kết án về tội mua bán trái phép chất ma túy phải chấp hành ít nhất một phần hai thời gian đối với trường hợp bị kết án phạt tù có thời hạn, đã chấp hành án phạt tù ít nhất 17 năm đối với trường hợp phạt tù chung thân nhưng đã được giảm xuống tù có thời hạn. Ngoài ra, Chủ tịch nước quyết định thời gian đã chấp hành án phạt tù ngắn hơn sơ với thời gian quy định nêu trên nêu thuộc các trường hợp theo quy định pháp luật như: Người đủ từ 70 tuổi trở lên…
  • Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, đã nộp án phí;
  • Đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác đối với người bị kết án phạt tù về các tội tham nhũng hoặc tội phạm khác do Chủ tịch nước quyết định trong mỗi lần đặc xá. Trừ các trường hợp sau:

+ Đã thi hành xong hoặc thi hành được một phần nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác nhưng do lâm vào hoàn cảnh khó khăn thuộc trường hợp chưa có điều kiên thi hành tiếp phần còn lại theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự đối với người bị kết án phạt tù.

+ Trường hợp phải thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác đối với tài sản không thuộc sở hữu của Nhà Nước thì phải được người được thi hành án đồng ý hoãn thi hành án hoặc không yêu cầu thi hành đối với tài sản này.

  • Khi đặc xá không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự;
  • Không thuộc một trong các trường hợp không được đề nghị đặc xá theo quy đinh  pháp luật.
  • Những người có đủ điều kiện được đề nghị đặc xá nêu trên khi thuộc các trường hợp theo quy định thì được 

Ngoài ra, người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù được đề nghị đặc xá phải có đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

Các trường họp không được đề nghị đặc xá

Điều 12 Luật Đặc xá năm 2018 quy định các trường hợp không được đề nghị đặc xá như sau:

  • Bị kết án phạt tù về tội phản bội Tổ quốc; tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; tội gián điệp; tội xâm phạm an ninh lãnh thổ; tội bạo loạn; tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân; tội phá hoại cơ sở vật chất – kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội phá rối an ninh; tội chống phá cơ sở giam giữ; tội khủng bố hoặc một trong các tội quy định tại Chương các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh của Bộ luật Hình sự;
  • Bản án, phần bản án hoặc quyết định của Tòa án đối với người đó đang bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm theo hướng tăng nặng trách nhiệm hình sự;
  • Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác;
  • Trước đó đã được đặc xá;
  • Có từ 02 tiền án trở lên;
  • Trường hợp khác do Chủ tịch nước quyết định.

LIÊN HỆ

Nếu quý khách hàng đang có nhu cầu tìm kiếm Luật sư tố tụng giỏi tại Thành phố Hồ Chí Minh hoặc Luật sư chuyên về hình sự, đừng ngại liên hệ với đội ngũ Luật sư của Công ty Luật Duật Vân để được hỗ trợ nhanh chóng, kịp thời theo thông tin liên hệ sau:

CÔNG TY LUẬT TNHH DUẬT VÂN