LUẬT SƯ GIỎI HÌNH SỰ: TRỘM CẮP 02 LẦN THÌ ÁP DỤNG TÁI PHẠM HAY PHẠM TỘI 02 LẦN TRỞ LÊN?

Trong thực tiễn giải quyết các vụ án về Tội trộm cắp tài sản, việc xác định đúng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây là căn cứ trực tiếp ảnh hưởng đến mức hình phạt mà bị can, bị cáo phải chịu.

Một trong những vấn đề thường phát sinh nhiều quan điểm khác nhau là trường hợp người đã có tiền án về Tội trộm cắp tài sản chưa được xóa án tích, sau đó tiếp tục thực hiện nhiều hành vi trộm cắp thì sẽ bị áp dụng tình tiết “tái phạm” hay “phạm tội 02 lần trở lên”.

Theo giải đáp của Tòa án nhân dân tối cao tại Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026, trường hợp Nguyễn Văn A đã có 01 tiền án về Tội trộm cắp tài sản chưa được xóa án tích, sau đó tiếp tục thực hiện 02 hành vi trộm cắp, trong đó có 01 hành vi đủ định lượng và 01 hành vi không đủ định lượng theo khoản 1 Điều 173 Bộ luật Hình sự thì A vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cả hai lần thực hiện hành vi.

Đối với hành vi thứ nhất là hành vi trộm cắp tài sản đủ định lượng theo khoản 1 Điều 173 Bộ luật Hình sự thì A bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội trộm cắp tài sản nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Đối với hành vi thứ hai là hành vi trộm cắp tài sản không đủ định lượng theo khoản 1 Điều 173 Bộ luật Hình sự, tuy nhiên do trước đó A đã bị kết án về Tội trộm cắp tài sản và chưa được xóa án tích nên hành vi này vẫn đủ căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 173 Bộ luật Hình sự.

Theo hướng dẫn của TANDTC, tình tiết “đã bị kết án” trong trường hợp này được sử dụng làm dấu hiệu định tội đối với hành vi phạm tội lần thứ hai.

Do đó, căn cứ khoản 2 Điều 52 Bộ luật Hình sự, tình tiết đã được sử dụng làm dấu hiệu định tội thì không được tiếp tục sử dụng làm tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Vì vậy, trong trường hợp này, người phạm tội sẽ không bị áp dụng tình tiết tăng nặng “tái phạm”. Thay vào đó, bị cáo sẽ bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 02 lần trở lên” theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự.

Đây là hướng dẫn rất quan trọng trong thực tiễn xét xử bởi nhiều trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng dễ nhầm lẫn giữa hai tình tiết tăng nặng này.

Theo quy định pháp luật hiện hành:

  • Tái phạm là trường hợp người đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội mới;
  • Phạm tội 02 lần trở lên là trường hợp người phạm tội thực hiện từ hai lần phạm tội trở lên mà mỗi lần đều đủ yếu tố cấu thành tội phạm và chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong vụ việc nêu trên, yếu tố “đã bị kết án” đã được sử dụng để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi trộm cắp không đủ định lượng. Vì vậy, không thể tiếp tục dùng chính tình tiết này để áp dụng thêm tình tiết tăng nặng “tái phạm”.

Đây là nguyên tắc rất quan trọng nhằm tránh việc một tình tiết bị sử dụng hai lần gây bất lợi cho người bị buộc tội.

Trong thực tiễn giải quyết án hình sự, việc xác định sai tình tiết tăng nặng có thể dẫn đến:

  • Áp dụng sai khung hình phạt;
  • Quyết định hình phạt quá nghiêm khắc;
  • Ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của bị can, bị cáo.

Luật sư giỏi hình sự có vai trò rất quan trọng trong việc:

  • Nghiên cứu hồ sơ vụ án;
  • Đánh giá dấu hiệu định tội và định khung;
  • Kiểm tra việc áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự;
  • Đề nghị loại trừ các tình tiết áp dụng không đúng quy định pháp luật;
  • Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị can, bị cáo.

Trong các vụ án về Tội trộm cắp tài sản, người bị buộc tội và gia đình nên chủ động liên hệ luật sư ngay từ giai đoạn đầu để được hỗ trợ pháp lý kịp thời và đảm bảo việc áp dụng pháp luật được khách quan, đúng quy định.

LIÊN HỆ

Nếu quý khách hàng đang có nhu cầu tìm kiếm Luật sư giỏi hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh, đừng ngại liên hệ với đội ngũ Luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật Duật Vân để được hỗ trợ nhanh chóng, kịp thời theo thông tin liên hệ sau:

CÔNG TY LUẬT TNHH DUẬT VÂN