LUẬT SƯ GIỎI HÌNH SỰ: CHÁNH ÁN TÒA ÁN CẤP TỈNH CÓ ĐƯỢC KHÁNG NGHỊ GIÁM ĐỐC THẨM TĂNG ÁN CHO TOÀN BỘ BỊ CÁO?

Trong thực tiễn xét xử án hình sự, nhiều vụ án có nhiều bị cáo nhưng chỉ một hoặc một số bị cáo thực hiện quyền kháng cáo bản án sơ thẩm. Khi xét xử phúc thẩm, Tòa án cấp phúc thẩm có thể nhận định bản án sơ thẩm còn nhẹ hoặc có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật nhưng do không có kháng nghị của Viện kiểm sát nên không được xử theo hướng bất lợi cho bị cáo.

Từ đó phát sinh vấn đề liệu Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh có quyền kháng nghị giám đốc thẩm để tăng hình phạt đối với toàn bộ các bị cáo trong vụ án hay không.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng bởi liên quan trực tiếp đến thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm và phạm vi xem xét của cơ quan có thẩm quyền theo Bộ luật Tố tụng hình sự.

Theo giải đáp của Tòa án nhân dân tối cao tại Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026, trong trường hợp vụ án có 03 bị cáo, chỉ có 01 bị cáo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt và đã được xét xử phúc thẩm thì Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh không có thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm đối với toàn bộ vụ án theo hướng tăng nặng hình phạt cho cả 03 bị cáo.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 373 Bộ luật Tố tụng hình sự đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025, đối với bản án phúc thẩm đã có hiệu lực pháp luật thì người có thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm là:

  • Chánh án Tòa án nhân dân tối cao;
  • Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Trong vụ án nêu trên, đối với bị cáo đã kháng cáo và đã được xét xử phúc thẩm thì phần bản án phúc thẩm thuộc thẩm quyền xem xét của các chủ thể nêu trên.

Trong khi đó, đối với 02 bị cáo không kháng cáo, không bị kháng nghị nên bản án sơ thẩm đã có hiệu lực pháp luật. Đối với phần bản án này, Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh có thể thực hiện quyền kháng nghị giám đốc thẩm theo khoản 3 Điều 373 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Tuy nhiên, theo hướng dẫn của TANDTC, nếu Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh chỉ kháng nghị đối với phần bản án sơ thẩm đã có hiệu lực thì sẽ không có thẩm quyền xem xét phần bản án phúc thẩm đối với bị cáo đã kháng cáo.

Điều này có thể dẫn đến việc giải quyết vụ án thiếu tính toàn diện và khách quan.

Do đó, để bảo đảm việc giải quyết vụ án được thống nhất, khách quan và toàn diện, TANDTC hướng dẫn rằng trong trường hợp này:

  • Chánh án Tòa án nhân dân tối cao;
  • Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao sẽ là những người có thẩm quyền xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với cả bản án phúc thẩm và bản án sơ thẩm.

Khi đó, căn cứ khoản 5 Điều 382 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao có thể xem xét giám đốc thẩm toàn bộ vụ án.

Đây là hướng dẫn rất quan trọng trong thực tiễn bởi nhiều người thường nhầm lẫn rằng Chánh án Tòa án cấp tỉnh có thể kháng nghị toàn bộ vụ án bất kể đã có bản án phúc thẩm hay chưa.

Tuy nhiên, pháp luật tố tụng hình sự hiện hành phân định rất rõ:

  • Thẩm quyền đối với bản án sơ thẩm đã có hiệu lực;
  • Thẩm quyền đối với bản án phúc thẩm đã có hiệu lực.

Việc xác định đúng thẩm quyền kháng nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm:

  • Bảo đảm tính hợp pháp của thủ tục tố tụng;
  • Bảo đảm quyền lợi của các bị cáo;
  • Bảo đảm tính khách quan, toàn diện khi giải quyết vụ án.

Luật sư giỏi hình sự có vai trò rất quan trọng trong việc:

  • Tư vấn quyền kháng cáo, kháng nghị;
  • Đánh giá tính hợp pháp của bản án sơ thẩm và phúc thẩm;
  • Kiểm tra thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm;
  • Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo;
  • Hỗ trợ thực hiện các thủ tục tố tụng đặc biệt theo quy định pháp luật.

Trong các vụ án có nhiều bị cáo và nhiều cấp xét xử, việc hiểu đúng quy định về giám đốc thẩm là rất quan trọng để bảo đảm quyền lợi pháp lý của các bên liên quan.

LIÊN HỆ

Nếu quý khách hàng đang có nhu cầu tìm kiếm Luật sư giỏi hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh, đừng ngại liên hệ với đội ngũ Luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật Duật Vân để được hỗ trợ nhanh chóng, kịp thời theo thông tin liên hệ sau:

CÔNG TY LUẬT TNHH DUẬT VÂN