LUẬT SƯ GIỎI HÌNH SỰ: VỤ ÁN NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN ĐANG XÉT XỬ KHI LUẬT MỚI CÓ HIỆU LỰC THÌ ÁP DỤNG THẾ NÀO?

Luật Tư pháp người chưa thành niên có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 được xem là bước thay đổi quan trọng trong chính sách xử lý đối với người chưa thành niên phạm tội tại Việt Nam. Luật mới hướng đến mục tiêu tăng cường tính giáo dục, hỗ trợ phục hồi và mở rộng việc áp dụng các biện pháp xử lý chuyển hướng thay vì xử lý hình sự theo hướng truyền thống.

Tuy nhiên, trong thực tiễn tố tụng phát sinh nhiều vướng mắc đối với các vụ án có bị cáo là người chưa thành niên đang trong giai đoạn xét xử sơ thẩm nhưng đến ngày 01/01/2026 vẫn chưa giải quyết xong.

Nhiều người đặt câu hỏi rằng trong trường hợp này, Tòa án sẽ áp dụng Bộ luật Tố tụng hình sự hay Luật Tư pháp người chưa thành niên để tiếp tục giải quyết vụ án.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng bởi liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người chưa thành niên và việc áp dụng các biện pháp xử lý chuyển hướng theo quy định mới.

Theo giải đáp của Tòa án nhân dân tối cao tại Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026, đối với các vụ án đang trong quá trình xét xử sơ thẩm mà đến ngày 01/01/2026 chưa kết thúc thì Tòa án sẽ áp dụng quy định tại điểm a khoản 1 Điều 179 Luật Tư pháp người chưa thành niên để giải quyết.

Theo quy định này, kể từ ngày Luật Tư pháp người chưa thành niên có hiệu lực, các vụ án chưa kết thúc xét xử sơ thẩm sẽ được áp dụng các quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Tuy nhiên, một số nội dung vẫn tiếp tục thực hiện theo Bộ luật Tố tụng hình sự, bao gồm:

  • Thời hạn điều tra;
  • Thời hạn quyết định việc truy tố;
  • Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm;
  • Thời hạn tạm giữ;
  • Thời hạn tạm giam;
  • Việc tách vụ án.

Đây là quy định chuyển tiếp rất quan trọng nhằm bảo đảm quá trình giải quyết vụ án không bị gián đoạn nhưng vẫn bảo đảm áp dụng chính sách xử lý mới có lợi hơn cho người chưa thành niên.

Ngoài ra, TANDTC cũng hướng dẫn rằng nếu trong quá trình xét xử trước đó chưa có sự tham gia của người làm công tác xã hội thì Tòa án phải yêu cầu người làm công tác xã hội tham gia tố tụng theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Đây là điểm mới đáng chú ý bởi người làm công tác xã hội có vai trò hỗ trợ đánh giá điều kiện giáo dục, môi trường sống, khả năng phục hồi và bảo vệ lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên.

Đặc biệt, trong trường hợp thời hạn xét xử sơ thẩm không đủ để thực hiện đầy đủ các thủ tục xử lý chuyển hướng nhưng có căn cứ áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng thì Tòa án vẫn có thể:

  • Xem xét;
  • Quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng tại phiên họp xem xét áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng hoặc ngay tại phiên tòa.

Điều này cho thấy pháp luật hiện hành ưu tiên tối đa việc áp dụng các biện pháp xử lý mang tính giáo dục và phục hồi đối với người chưa thành niên phạm tội.

Trong thực tiễn, khi xem xét áp dụng Luật Tư pháp người chưa thành niên, Tòa án sẽ đánh giá nhiều yếu tố như:

  • Độ tuổi của bị cáo;
  • Tính chất, mức độ hành vi phạm tội;
  • Khả năng giáo dục, phục hồi;
  • Hoàn cảnh gia đình;
  • Môi trường học tập và sinh sống;
  • Các điều kiện áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng.

Việc áp dụng đúng quy định chuyển tiếp có ý nghĩa rất quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi cho người chưa thành niên và thực hiện đúng tinh thần nhân đạo của pháp luật.

Luật sư giỏi hình sự có vai trò rất quan trọng trong việc:

  • Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên;
  • Đánh giá điều kiện áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng;
  • Kiểm tra việc áp dụng quy định chuyển tiếp của Luật mới;
  • Đề nghị Tòa án áp dụng chính sách xử lý có lợi cho người chưa thành niên;
  • Hỗ trợ gia đình trong quá trình tố tụng.

Các vụ án liên quan đến người chưa thành niên cần được giải quyết theo nguyên tắc bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên và ưu tiên giáo dục, hỗ trợ phục hồi theo đúng tinh thần của pháp luật Việt Nam.

Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật.

Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật.

LIÊN HỆ

Nếu quý khách hàng đang có nhu cầu tìm kiếm Luật sư giỏi hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh, đừng ngại liên hệ với đội ngũ Luật sư của Công ty Luật Duật Vân để được hỗ trợ nhanh chóng, kịp thời theo thông tin liên hệ sau:

CÔNG TY LUẬT TNHH DUẬT VÂN