LUẬT SƯ GIỎI HÌNH SỰ: CÓ ĐƯỢC KHÔNG ÁP DỤNG HÌNH PHẠT TÙ KHI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN PHẠM TỘI CHỈ CÓ 01 TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ?

Luật Tư pháp người chưa thành niên được ban hành với mục tiêu ưu tiên giáo dục, hỗ trợ phục hồi và tạo điều kiện cho người chưa thành niên sửa chữa sai lầm thay vì áp dụng hình phạt nghiêm khắc như đối với người đã thành niên.

Một trong những nguyên tắc rất quan trọng của luật này là hạn chế áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội.

Tuy nhiên, trong thực tiễn xét xử phát sinh nhiều vướng mắc đối với trường hợp người chưa thành niên chỉ có duy nhất một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là “thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải” theo điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự thì có được áp dụng hình phạt hoặc biện pháp khác ngoài hình phạt tù hay không.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng bởi liên quan trực tiếp đến chính sách hình sự nhân đạo đối với người chưa thành niên.

Theo giải đáp của Tòa án nhân dân tối cao tại Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026, khi xem xét quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội, Tòa án không chỉ căn cứ vào việc bị cáo có một hay nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Theo khoản 4 Điều 12 Luật Tư pháp người chưa thành niên, Tòa án chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội khi xét thấy hình phạt và các biện pháp khác không có tác dụng răn đe, phòng ngừa.

Như vậy, việc quyết định có áp dụng hình phạt tù hay không phải được xem xét trên cơ sở toàn diện nhiều yếu tố khác nhau.

Theo hướng dẫn của TANDTC, khi quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội, Tòa án cần đánh giá:

  • Tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội;
  • Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự;
  • Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự;
  • Khả năng giáo dục, phục hồi của người chưa thành niên;
  • Hoàn cảnh gia đình;
  • Độ tuổi và đặc điểm tâm sinh lý của người chưa thành niên.

Do đó, việc người chưa thành niên chỉ có duy nhất một tình tiết giảm nhẹ “thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải” không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải áp dụng hình phạt tù.

Ngược lại, cũng không có nghĩa rằng chỉ cần có một tình tiết giảm nhẹ là đương nhiên được áp dụng các biện pháp thay thế hình phạt tù.

Điều quan trọng là Tòa án phải đánh giá toàn diện khả năng giáo dục và phục hồi của người chưa thành niên trong từng trường hợp cụ thể.

Đây là điểm rất khác biệt so với cách tiếp cận truyền thống trong xử lý hình sự đối với người đã thành niên.

Luật Tư pháp người chưa thành niên hiện nay ưu tiên:

  • Giáo dục;
  • Hỗ trợ phục hồi;
  • Tái hòa nhập cộng đồng;

Hạn chế cách ly người chưa thành niên khỏi xã hội nếu không thực sự cần thiết.
Trong thực tiễn xét xử, Tòa án có thể cân nhắc áp dụng nhiều biện pháp khác ngoài hình phạt tù như:

  • Cảnh cáo;
  • Phạt tiền;
  • Cải tạo không giam giữ;
  • Các biện pháp xử lý chuyển hướng;
  • Các biện pháp giáo dục phù hợp.

Việc lựa chọn biện pháp xử lý phải bảo đảm phù hợp với lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên nhưng đồng thời vẫn đáp ứng yêu cầu phòng ngừa và giáo dục chung của xã hội.

Luật sư giỏi hình sự có vai trò rất quan trọng trong việc:

  • Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên;
  • Đánh giá điều kiện áp dụng các biện pháp thay thế hình phạt tù;
  • Thu thập tài liệu về nhân thân và hoàn cảnh gia đình;
  • Chứng minh khả năng giáo dục, phục hồi;
  • Đề nghị Tòa án áp dụng chính sách xử lý nhân đạo phù hợp.

Các vụ án liên quan đến người chưa thành niên cần được giải quyết theo nguyên tắc bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên và đúng tinh thần giáo dục, hỗ trợ phục hồi của pháp luật Việt Nam.

Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật.

Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật sư. Luật.

LIÊN HỆ

Nếu quý khách hàng đang có nhu cầu tìm kiếm Luật sư giỏi hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh, đừng ngại liên hệ với đội ngũ Luật sư của Công ty Luật Duật Vân để được hỗ trợ nhanh chóng, kịp thời theo thông tin liên hệ sau:

CÔNG TY LUẬT TNHH DUẬT VÂN