LUẬT SƯ GIỎI HÌNH SỰ: NHỜ NGƯỜI KHÁC LÀM GIẢ GIẤY TỜ THÌ BỊ XỬ LÝ TỘI GÌ THEO ĐIỀU 341 BLHS?

Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức và Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức là nhóm tội phạm xảy ra khá phổ biến hiện nay. Trong thực tiễn xét xử, nhiều vụ án phát sinh vướng mắc liên quan đến việc xác định chính xác tội danh đối với người không trực tiếp làm giả giấy tờ nhưng có hành vi nhờ hoặc thuê người khác làm giả để sử dụng vào mục đích trái pháp luật.

Ngoài ra, việc xác định số lượng tài liệu giả trong trường hợp sao y, công chứng nhiều bản từ một tài liệu giả cũng là vấn đề gây nhiều quan điểm khác nhau trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử.

Theo giải đáp của Tòa án nhân dân tối cao tại Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 và hướng dẫn tại Công văn số 196/TANDTC-PC ngày 03/10/2023, trường hợp bị cáo không trực tiếp làm giả giấy đi đường mà chỉ có hành vi nhờ hoặc thuê người khác làm giả, sau đó sử dụng giấy tờ đó để thực hiện hành vi trái pháp luật thì chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Như vậy, trong trường hợp này, người thực hiện hành vi sẽ không bị xử lý thêm về Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức theo Điều 341 Bộ luật Hình sự.

Đây là hướng dẫn rất quan trọng bởi trên thực tế nhiều cơ quan tiến hành tố tụng trước đây có quan điểm cho rằng việc thuê hoặc nhờ người khác làm giả giấy tờ vẫn đồng thời cấu thành hành vi làm giả tài liệu.

Tuy nhiên, TANDTC xác định rằng hành vi trực tiếp làm giả tài liệu mới là căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự về Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức. Trong khi đó, người chỉ sử dụng tài liệu giả hoặc nhờ người khác làm giả để sử dụng trái pháp luật thì bị xem xét về Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

Bên cạnh đó, TANDTC cũng hướng dẫn rõ đối với trường hợp người phạm tội trực tiếp làm giả 01 tài liệu sau đó mang đi công chứng, chứng thực thành nhiều bản sao thì các bản sao công chứng, chứng thực đó không được tính là số lượng tài liệu giả để xác định trách nhiệm hình sự theo điểm c khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 341 Bộ luật Hình sự.

Điều này có nghĩa rằng khi xác định số lượng tài liệu giả làm căn cứ định khung hình phạt thì chỉ tính tài liệu giả gốc ban đầu chứ không tính toàn bộ các bản sao đã được chứng thực.

Tuy nhiên, nếu người phạm tội tiếp tục sử dụng các bản sao này để thực hiện hành vi trái pháp luật thì vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức nếu có đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Đặc biệt, TANDTC cũng khẳng định Điều 341 Bộ luật Hình sự hiện nay đang quy định hai tội danh độc lập gồm:

  • Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức;
  • Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

Do đó, nếu bị cáo vừa trực tiếp làm giả giấy tờ vừa sử dụng các giấy tờ giả này để thực hiện hành vi trái pháp luật thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về cả hai tội danh độc lập.

Trong trường hợp này, Tòa án sẽ:

  • Quyết định hình phạt riêng đối với từng tội danh;
  • Sau đó tổng hợp hình phạt theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng bởi nhiều người lầm tưởng rằng Điều 341 chỉ là một tội danh duy nhất và khi xử lý sẽ chỉ áp dụng một hình phạt chung.

Trong các vụ án liên quan đến giấy tờ giả, luật sư giỏi hình sự có vai trò rất quan trọng trong việc:

  • Đánh giá dấu hiệu cấu thành tội phạm;
  • Xác định đúng tội danh;
  • Phân tích hành vi làm giả và hành vi sử dụng tài liệu giả;
  • Kiểm tra căn cứ định khung hình phạt;
  • Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo tại cơ quan tiến hành tố tụng.

Các vụ án liên quan đến giấy tờ giả thường có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều tài liệu, nhiều giao dịch và nhiều người tham gia. Vì vậy, người bị buộc tội hoặc gia đình nên chủ động liên hệ luật sư ngay từ giai đoạn đầu để được hỗ trợ pháp lý kịp thời.

LIÊN HỆ

Nếu quý khách hàng đang có nhu cầu tìm kiếm Luật sư giỏi hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh, đừng ngại liên hệ với đội ngũ Luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật Duật Vân để được hỗ trợ nhanh chóng, kịp thời theo thông tin liên hệ sau:

CÔNG TY LUẬT TNHH DUẬT VÂN