LUẬT SƯ GIỎI HÌNH SỰ: KHÁNG CÁO XIN GIẢM ÁN THÌ TÒA PHÚC THẨM CÓ ĐƯỢC XỬ NẶNG HƠN KHÔNG?

Trong thực tiễn xét xử án hình sự, nhiều bị cáo sau khi bị tuyên án sơ thẩm thường thực hiện quyền kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. Tuy nhiên, không ít trường hợp bị cáo và gia đình lo ngại rằng việc kháng cáo có thể khiến bản án bị hủy để xét xử lại theo hướng nặng hơn.

Đặc biệt, đối với các vụ án có nhiều bị cáo, có người kháng cáo và có người không kháng cáo, vấn đề đặt ra là liệu Tòa án cấp phúc thẩm có quyền hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, kể cả phần bản án đã có hiệu lực pháp luật, để điều tra và xét xử lại theo hướng tăng nặng hay không.

Đây là vấn đề rất quan trọng bởi liên quan trực tiếp đến quyền kháng cáo của bị cáo và nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa trong tố tụng hình sự.

Theo giải đáp của Tòa án nhân dân tối cao tại Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026, trường hợp vụ án chỉ có kháng cáo của bị cáo mà không có kháng cáo của bị hại hoặc kháng nghị của Viện kiểm sát thì Tòa án cấp phúc thẩm không có quyền hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại theo hướng tăng nặng.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 357 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử phúc thẩm chỉ có quyền xem xét theo hướng tăng nặng trong các trường hợp có:

  • Kháng nghị của Viện kiểm sát;
  • Kháng cáo của bị hại.

Trong các trường hợp này, Tòa án cấp phúc thẩm mới có thể:

  • Tăng hình phạt;
  • Áp dụng điều khoản về tội nặng hơn;
  • Áp dụng hình phạt bổ sung;
  • Chuyển sang hình phạt nghiêm khắc hơn;
  • Không cho bị cáo hưởng án treo;
  • Tăng mức bồi thường thiệt hại.

Như vậy, nếu vụ án chỉ có kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bị cáo thì Tòa án cấp phúc thẩm không được xử theo hướng bất lợi hơn cho bị cáo.

Theo hướng dẫn của TANDTC, trong trường hợp phát hiện có căn cứ cần xem xét lại bản án theo hướng nghiêm khắc hơn nhưng không thuộc trường hợp có kháng nghị hoặc kháng cáo hợp lệ theo quy định tại khoản 2 Điều 357 Bộ luật Tố tụng hình sự thì Tòa án cấp phúc thẩm chỉ có thể kiến nghị người có thẩm quyền xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm.

Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm nguyên tắc:

  • Không làm xấu đi tình trạng của bị cáo khi chỉ có bị cáo kháng cáo;
  • Bảo đảm quyền kháng cáo của người bị kết án;
  • Bảo đảm tính ổn định của phần bản án đã có hiệu lực pháp luật.

Trong thực tiễn xét xử, nhiều người lo ngại rằng nếu kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt thì có thể bị xử nặng hơn. Tuy nhiên, pháp luật tố tụng hình sự hiện hành đã có cơ chế bảo vệ quyền lợi của người kháng cáo trong những trường hợp chỉ có kháng cáo theo hướng có lợi cho bị cáo.

Đối với các vụ án có nhiều bị cáo, nếu một số bị cáo không kháng cáo và bản án đối với họ đã có hiệu lực pháp luật thì phần bản án này cũng không thể bị hủy để xét xử lại theo hướng tăng nặng khi không có căn cứ kháng nghị hoặc kháng cáo hợp lệ theo quy định.

Luật sư giỏi hình sự có vai trò rất quan trọng trong việc:

  • Tư vấn quyền kháng cáo cho bị cáo;
  • Đánh giá nguy cơ pháp lý tại giai đoạn phúc thẩm;
  • Kiểm tra phạm vi xét xử của Tòa án cấp phúc thẩm;
  • Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo;
  • Đề nghị áp dụng đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Trong nhiều vụ án hình sự phức tạp, việc hiểu sai phạm vi xét xử phúc thẩm có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của người bị kết án. Vì vậy, bị cáo và gia đình nên chủ động tham khảo ý kiến luật sư trước khi thực hiện quyền kháng cáo.

LIÊN HỆ

Nếu quý khách hàng đang có nhu cầu tìm kiếm Luật sư giỏi hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh, đừng ngại liên hệ với đội ngũ Luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật Duật Vân để được hỗ trợ nhanh chóng, kịp thời theo thông tin liên hệ sau:

CÔNG TY LUẬT TNHH DUẬT VÂN