PHÂN BIỆT GIẢI THỂ VÀ PHÁ SẢN DOANH NGHIỆP: DOANH NGHIỆP NÊN LỰA CHỌN HÌNH THỨC NÀO?

Trong quá trình hoạt động kinh doanh, không ít doanh nghiệp rơi vào tình trạng khó khăn tài chính, thua lỗ kéo dài hoặc không còn khả năng tiếp tục vận hành. Khi đó, hai hình thức thường được doanh nghiệp cân nhắc là giải thể doanh nghiệp hoặc phá sản doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa hai khái niệm này, dẫn đến việc lựa chọn sai phương án xử lý, làm phát sinh nhiều rủi ro pháp lý.

Vậy giải thể và phá sản khác nhau như thế nào? Doanh nghiệp nên lựa chọn hình thức nào để phù hợp với tình trạng thực tế? Bài viết dưới đây, Công ty Luật Duật Vân sẽ so sánh chi tiết hai hình thức giải thể và phá sản doanh nghiệp theo quy định pháp luật hiện hành giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hai hình thức này.

1. Phân biệt hình thức giải thể và phá sản doanh nghiệp

Điểm giống nhau

Bản chất: Cả giải thể và phá sản đều dẫn đến việc chấm dứt hoàn toàn tư cách chủ thể độc lập. Sau khi hoàn tất các thủ tục, Doanh nghiệp bị xóa tên trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và chủ sở hữu có thể thành lập công ty mới (trừ trường hợp bị cấm theo quy định).

Thứ tự thanh toán tài sản: Tài sản của doanh nghiệp (nếu còn) đều phải được xử lý để thanh toán các nghĩa vụ tài chính, ưu tiên trả lương, trợ cấp thôi việc cho người lao động, sau đó là thuế và các khoản nợ khác.

Điểm khác nhau:

Tiêu chíGiải thể Doanh nghiệpPhá sản Doanh nghiệp
Cơ sở pháp lýLuật Doanh nghiệp năm 2020 (sửa đổi, bổ sung năm 2025)Luật Phục hồi, Phá sản năm 2025
Nguyên nhânTự nguyện (Quyết định nội bộ) hoặc bắt buộc (Hết thời hạn, thiếu thành viên, thu hồi GCN DKKD)Mất khả năng thanh toán nợ đến hạn
Chủ thể có quyền nộp đơn Chủ doanh nghiệp đối với doanh nghiệp tư nhân;Hội đồng thành viên đối với công ty hợp danh; Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn; Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần;Chủ nợ không bảo đảm, chủ nợ có bảo đảm một phần; Người lao động, công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở ở những nơi chưa thành công lập công đoàn cơ sở; Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp; Chủ doanh nghiệp tư nhân; chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên; Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, Hội đồng thành viên của công ty hợp danh; Cổ đông, nhóm cổ đông sở hữu từ 20% số cổ phần phổ thông trở lên hoặc tỷ lệ nhỏ hơn trong trường hợp Điều lệ công ty quy định;Thành viên, nhóm thành viên sở hữu từ 65% tổng số vốn điều lệ của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc tỷ lệ nhỏ hơn trong trường hợp Điều lệ công ty quy định;
Thẩm quyền quyết địnhGiải thể tự nguyện: Doanh nghiệp tự ra quyết định giải thể;Giải thể bắt buộc: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định giải thể.Chỉ có Tòa án có quyền quyết định tuyên bố phá sản.
Điều kiệnBảo đảm thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác;Không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài.Mất khả năng thanh toán: không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ sau thời hạn 06 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán; Tòa án đã ra quyết định phá sản đối với doanh nghiệp đó.
Cơ quan xử lýSở Tài chínhToà án nhân dân
Trình tự, thủ tụcBước 1: Thông qua quyết định giải thể doanh nghiệp.
Bước 2: Tiến hành tổ chức thanh lý tài sản doanh nghiệp.
Bước 3: Thông báo công khai quyết định giải thể doanh nghiệp.
Bước 4:  Quyết toán thuế và chấm dứt mã số thuế.
Bước 5: Nộp hồ sơ giải thể.
Bước 6: Trả/Huỷ con dấu.  		Bước 1: Nộp đơn cho Tòa án yêu cầu mở thủ tục phá sản.
Bước 2: Tòa án xem xét và thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản
Bước 3: Tòa án mở thủ tục phá sản đối với những trường hợp đã đáp ứng đủ điều kiện mở thủ tục phá sản.
Bước 5: Triệu tập Hội nghị chủ nợ (Bỏ qua bước này trong trường hợp không phải tổ chức Hội nghị chủ nợ theo quy định của pháp luật)
Bước 6: Ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản.

2. Doanh nghiệp nên chọn giải thể hay phá sản doanh nghiệp?

Câu trả lời phù hợp nhất phụ thuộc vào tình hình tài chính, chiến lược kinh doanh và nghĩa vụ thuế hiện tại của doanh nghiệp. Hãy để Luật Duật Vân – đơn vị chuyên hỗ trợ doanh nghiệp tại TP.HCM gợi ý giúp bạn phân tích để đưa ra quyết định chính xác nhất:

Nên chọn GIẢI THỂ nếu doanh nghiệp:

  • Vẫn còn khả năng thanh toán hết toàn bộ các khoản nợ (thuế, bảo hiểm xã hội, lương nhân viên và các khoản nợ khác);
  • Doanh nghiệp không còn nhu cầu hoạt động;
  • Muốn kết thúc hoạt động một cách nhanh chóng và giảm thiểu rủi ro pháp lý ở mức thấp nhất để mở mô hình hoạt động mới;

Chỉ nên chọn PHÁ SẢN khi:

  • Doanh nghiệp đã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ sau thời hạn 06 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán;
  • Chủ nợ đã chủ động nộp đơn yêu cầu phá sản tại Tòa án;
  • Không còn bất kỳ giải pháp khả thi nào khác để cứu vãn tình hình doanh nghiệp;

3. Kết luận

Giải thể và phá sản là hai thủ tục hoàn toàn khác nhau về trình thủ tục, điều kiện và chi phí xử lý. Việc lựa chọn đúng hình thức sẽ giúp doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp. Dù tình trạng doanh nghiệp đơn giản hay phức tạp, Duật Vân đều có lộ trình tư vấn riêng để đảm bảo kết quả nhanh nhất cho khách hàng. Mức phí được báo rõ ràng trước khi ký hợp đồng, không phát sinh sau khi triển khai và khách hàng được tư vấn miễn phí 100% trước khi quyết định sử dụng dịch vụ.

Vui lòng liên hệ với Luật sư chuyên tư vấn về doanh nghiệp của Công ty Luật Duật Vân theo thông tin sau:

CÔNG TY LUẬT TNHH DUẬT VÂN